Overmatige bezorgdheid 
leder
mens maakt zich wel eens zorgen. Als er een aanwijsbare reden is om
zich zorgen te maken, bijvoorbeeld
bij ziekte, gezinsproblemen of spanningen op
het werk, is het niet
vreemd als iemand bezorgd is, tobt en piekert. Maar wanneer
de gewone 'dagelijkse
zorgen'veranderen in 'alle dagen zorgen', kan er meer aan de
hand zijn. Er zijn
mensen die zich overmatig bezorgd maken over van alles. Ze kunnen
dit getob niet stoppen
en hebben voortdurend het angstige gevoel van dreigend onheil.
Vooral wanneer deze overmatige
bezorgdheid langere tijd aanhoudt, is er sprake
van een gegeneraliseerde
angststoornis.
Gegeneraliseerde
angststoornis is dus hetzelfde als overmatige bezorgdheid.
Wat is de oorzaak
van angstklachten in het algemeen'?
Het is
niet mogelijk om één enkele oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van
angstklachten. Meestal is het een combinatie van lichamelijke en psychische
oorzaken en van de ervaringen die iemand heeft opgedaan.
Lichamelijke oorzaken
Soms wordt angst
veroorzaakt door een lichamelijke afwijking: een te snel
werkende schildklier of
een tekort aan bepaalde 'boodschapper' stoffen in
de hersenen (dat zijn
stoffen die nodig zijn voor het versturen van informatie).
Maar ook het gebruik van
te veel cafeïne,
te veel alcohol of drugs
kan een mens angstig maken.
Psychische oorzaken
De ene mens heeft de
neiging zich sneller zorgen te maken dan de andere.
Dat hangt onder andere
samen met karaktereigenschappen en met de manier
waarop iemand geleerd
heeft om te gaan met problemen en lastige situaties.
Verder blijkt uit
onderzoek dat mensen die aanleg hebben om te piekeren en
die uit alle macht
proberen hun angstige
gedachten te
onderdrukken, er juist meer aan gaan denken.
Omstandigheden Bepaalde
gebeurtenissen en ervaringen, zoals een ongeluk,
geweldpleging of het
verlies van een dierbare of van een baan, kunnen bijdragen
aan het ontstaan van
angstgevoelens in het algemeen. Het maakt daarbij
niet uit hoe lang
geleden die gebeurtenissen plaatsvonden.
Gegeneratisoorde
angststoornis
Er zijn drie belangrijke
vragen die u aan uzelf kunt stellen als het om
gegeneraliseerde
angststoornis gaat.
Dat zijn:
Maakt u zich onnodig
zorgen? Bent u overdreven bang?
Hebt u last van
onredelijke angsten?
Is het antwoord op alle
drie de vragen 'ja', dan is het verstandig
om naar uw huisarts te
gaan. U kunt ook de piekertest doen,
achterin deze folder is
de test afgedrukt. Alleen een arts kan
uitmaken of het
daadwerkelijk om gegeneraliseerde angststoornis
gaat of dat er iets
anders aan de hand is. En alleen een arts kan bepalen
wat voor
u de beste behandeling is.
De kenmerken van
gegeneratisoorde angststoornis:
Over de hele wereld
worden dezelfde kenmerken voor gegeneraliseerde angststoornis
gebruikt. in het kort komen ze hier op neer:
• u bent buitensporig bezorgd over een aantal gebeurtenissen of
activiteiten
gedurende
minimaal 6 maanden,
• u kunt de
bezorgdheid moeilijk in de hand houden,
• u hebt ten
minste drie van de volgende verschijnselen: ‑ u bent rusteloos, vermoeid,
prikkelbaar, hebt concentratieklachten,
spierspanning, slaapstoornissen,
·
de bezorgdheid belemmert uw
sociale en beroepsmatige leven.
·
Ook lichamelijke klachten als
hartkloppingen, transpireren,
ademnood, misselijkheid en
duizeligheid komen voor.
Wat heeft somber zijn ermee te
maken?
Mensen die somber zijn
kunnen tegelijkertijd ook angstklachten hebben.
Soms blijven die
angstklachten bestaan als de sombere
periode alweer voorbij is.
Andersom is het ook
mogelijk dat iemand somber
wordt omdat hij maar niet
kan stoppen met piekeren. Somberheid en angst
kunnen dus samen
gaan, maar het hoeft niet. Iemand met
gegeneraliseerde
angststoornis kan best
een goede stemming hebben.
Gaat het vanzelf
weer over?
Gegeneraliseerde
angststoornis gaat in de meeste
gevallen niet vanzelf over.
Zonder behandeling blijft de aandoening voortbestaan,
al zullen de klachten de ene
keer wat minder zijn en op andere tijden weer erger.
Een goede behandeling kan een
hele verbetering betekenen.
Wat
is eraan te doen?
Zodra uw huisarts heeft vastgesteld dat het inderdaad om een
gegeneraliseerde
angststoornis gaat, kan hij of zij met een behandeling beginnen. Er zijn
verschillende
mogelijkheden. Uw huisarts of een psycholoog kan beginnen met een kortdurende
behandeling met ontspanningsoefeningen en kortdurende gesprekstherapie.
Eventueel kan uw arts kortdurend rustgevende medicatie of slaapmiddelen
geven.
Als er een langer durende behandeling nodig is, kan uw arts
ontspanningsoefeningen,
gesprekken of gedragstherapie adviseren. Dat gebeurt meestal bij een
psycholoog.
Uw huisarts (of een psychiater) kan u ook een behandeling met
geneesmiddelen voorschrijven.
Geneesmiddelen voor gegeneratisoorde
angstoornissen
Uw huisarts of een psychiater kan besluiten
geneesmiddelen voor te schrijven.
Voor een kortdurende behandeling zijn dat
vaak rustgevende middelen.
Het nadeel van deze geneesmiddelen is dat
ze versuffend kunnen werken
en bij langdurig gebruik verslavend kunnen
zijn.
Tegenwoordig is er een geneesmiddel voor de behandeling van
gegeneraliseerde
angststoornis. Dit geneesmiddel (een antidepressivum) is oorspronkelijk
ontwikkeld
voor de behandeling van depressie, maar het blijkt ook effectief te zijn
voor de
behandeling van gegeneraliseerde angststoornis.
Tips tegen piekeren
en
spanningsklachten
U kunt zelf ook meehelpen aan het
verminderen van uw klachten. Hier volgen een
paar tips. Kies degene uit die het beste
bij u passen. Mocht u het moeilijk vinden om
die tips uit te voeren, aarzel dan niet om hulp te vragen. U kunt
misschien bij iemand
in uw omgeving terecht, of anders bij uw huisarts.
• Probeerteaanvaardendatudezeklachtenhebt, geef dit ook toe aan de
mensen in uw omgeving.
• lndemeestegevallenisergeenaanleiding(meer)te vinden voor uw
gepieker, dus besteed
niet te veel energie aan een speurtocht
naar de oorzaak of oorzaken.
• Zoek iemand in uw omgeving met wie u uw gevoelens kunt bespreken.
• Zoekvooralgeentroostinalcoholofdrugs. Beperk het gebruik van
cafeïnehoudende dranken
(koffie, cola).
Zoekafleidinginbezighedendieontspannend
zijn en geen angstgevoelens oproepen.
• Lichaamsbewegingkanookhelpen,gawandelen, fietsen, tuinieren of doe
iets
anders waaraan u plezier beleeft.
• Bedenk dat angstgevoelens te behandelen zijn en dat er dan goed mee
te leven valt.
Piekertest
Bij
het beantwoorden van de vragen gaat het erom hoe u zich het
afgelopen half jaar hebt gevoeld.
1 . Voelt U zich
buitensporig angstig of bezorgd over wat er om u heen gebeurt en over de
dingen waar u mee bezig bent?
ja
2. Is het moeilijk voor u om die
bezorgdheid
in de hand houden? ja
3. ‑ Bent u rusteloos? ja
‑ Bent u vermoeid? ja
‑ Hebt u
concentratieklachten? ja
‑ Bent u prikkelbaar? ja
‑ Hebt u last van gespannen spieren? ja
‑ Slaapt u slecht? ja
------
... keer
Hebt u drie of meer van
de bovenstaande
vragen
met'ja'beantwoord'.? ja
4. Lijdt u onder uw bezorgdheid of hindert
het u in uw privé‑leven of bij uw werk? ja
--------
Totaal aantal keren 'ja': .... keer
Hebt u alle vier de vragen in de rechterkolom met 'ja'
beantwoord, overleg dan eens met vrienden of
familie
of met uw huisarts.