Richtlijnen voor het
aanvragen van een rijbewijs voor ICD-dragers
Met dank voor zijn kritisch inhoudelijk
commentaar aan drs. R.A. Bredewoud, arts,
foofd afdeling Medische zaken van het CBR te
Rijswijk en mw. C. Jonker van de Rijksdienst
voor het Wegverkeer voor de passage over het
bromfietsrijbewijs.
Sinds
1 juni 2000 mogen ICD-dragers onder strikte
voorwaarden motorvoertuigen besturen van
Groep 1 en dan nog alleen voor privé
gebruik. Onder groep 1 vallen de
rijbewijscategorieën A (motorrijwielen), B
(personenauto’s) en B+E (personenauto’s met
aanhanger.
De wettelijke
tekst luidt als volgt (Regeling eisen
Geschiktheid 2000, artikel 6.7.4,
Staatscourant nr. 99, 23 mei 2000, pagina 10
e.v.; gewijzigd 8 juni 2004, Staatscourant
nummer 106, pagina 13 e.v.)
Voor
personen bij wie een implanteerbare
cardioverter-defibrillator (ICD) is
aangebracht, is altijd een specialistisch
rapport van een cardioloog met kennis en
ervaring op dit gebied vereist. Deze
personen zijn ongeschikt gedurende een
observatieperiode van 2 maanden
na implantatie. Blijkt aan het
einde van deze periode, dat het apparaat
geen elektroshocks heeft afgegeven, dan wel
dat zich tijdens stimulatie door de ICD geen
hemodynamische problemen hebben voorgedaan,
dan kunnen bedoelde personen voor een
beperkte termijn geschikt worden verklaard
voor rijbewijzen van groep 1. De
maximale geschiktheidstermijn is vijf jaar.
Wanneer
een ICD in of na bedoelde observatieperiode
één of meer stroomstoten heeft afgegeven,
geldt ongeschiktheid. Blijkt uit
specialistisch onderzoek dat deze
elektroshocks terecht zijn afgegeven, dan is
betrokkene ongeschikt gedurende
minimaal 2 maanden na de laatste shock.
In geval van misplaatste shocks zijn
ICD-dragers ongeschikt totdat de kans op
dergelijke shocks voldoende is gereduceerd
door het opnieuw afstellen van de ICD. Het
laatste moet blijken uit een
observatieperiode van minimaal 2
maanden na herafstelling van de ICD.
Personen met een ICD zijn in alle gevallen
ongeschikt voor rijbewijzen van groep 2.
Strengere eisen moeten worden gesteld
aan aanvragers van een rijbewijs van groep
1, die dit rijbewijs beroepsmatig gebruiken.
Zij zitten vele uren achter het stuur en
dragen grote verantwoordelijkheden. Dragers
van een ICD kunnen daarom in beginsel alleen
geschikt worden verklaard, als het gebruik
van het rijbewijs wordt beperkt tot privé
gebruik.
In individuele gevallen kan een
uitzondering worden gemaakt op de beperking
tot privé-gebruik voor een termijn van
maximaal 5 jaren en kan het rijbewijs ook
worden gebruikt voor bepaalde vormen van
beroepsmatig gebruik. Voorwaarde is keuring
door een specialist en een verklaring van de
werkgever waaruit blijkt dat niet meer dan
vier uren per dag beroepsmatig gebruik wordt
gemaakt van het rijbewijs. Deze uitzondering
is niet mogelijk indien het beroepsmatig
gebruik betrekking heeft op het vervoeren
van personen of het onder toezicht doen
besturen van derden.
Wat betekent
dit nu voor u als ICD-drager in de praktijk?
Als bij u een ICD is geïmplanteerd en
deze heeft 2 maanden lang geen shocks
behoeven af te geven, dan kunt u opnieuw
medisch geschikt worden
verklaard voor het besturen van een
motorvoertuig en opnieuw een geldig
rijbewijs aanvragen, afhankelijk van uw
persoonlijke situatie, alleen voor privé
gebruik, code 100 (A),
of ook voor beroepsmatig gebruik,
code 101
(B), weliswaar met inachtneming
van de beperkingen zoals die hierboven in de
laatste alinea van artikel 6.7.4 zijn
omschreven.
A. Het aanvragen van een rijbewijs,
uitsluitend voor privé gebruik (code 100)
Voor het aanvragen hebt u nodig:
-
Een
zogenaamde Eigen verklaring
-
Een
Keuringsrapport van uw
cardioloog.
Ad 1: Eigen verklaring
De Eigen verklaring
kunt u afhalen op het gemeentehuis (kosten €
19,--). Het formulier bevat een elftal
vragen over aandoeningen die voor de
verkeersveiligheid van belang worden geacht.
Bent u 70 jaar of ouder, dan dient u
gebruik te maken van een apart model
Eigen verklaring. Deze
bestaat niet alleen uit een vragenlijst maar
ook uit een Geneeskundig verslag, dat door
een arts wordt ingevuld na een kleine
keuring.
Vraag 5 op de Eigen
verklaring luidt:
Bent u
onder behandeling of onder behandeling
geweest voor inwendige ziekten als
suikerziekte, hart- en
vaatziekten,
verhoogde bloeddruk, nierziekte en
longziekte, of hebt u een hart- of
vaatoperatie ondergaan?
Als ICD-drager moet u deze vraag in elk
geval met Ja
beantwoorden. Als u alle andere vragen met
Neen kunt
beantwoorden en het positieve antwoord
betreft alleen een
ICD dan accepteert het CBR – in
tegenstelling tot het wettelijk voorschrift
– dat u onderaan op het formulier onder
Aantekening het antwoord
zelf toelicht door te vermelden, dat u
ICD-drager bent. In alle andere gevallen is
een aantekening van een arts, waaruit de
aard en ernst van de aandoening blijkt
zonder meer verplicht.
Ad 2: Het Keuringsrapport van uw
cardioloog
Op grond van de nieuwe eisen bent u als
ICD-drager verplicht u te laten keuren door
een cardioloog. Omdat het hierbij gaat om
zeer specifieke kennis over de ICD neemt het
CBR genoegen met een rapport van de
cardioloog die u behandelt. In de meeste
gevallen is dat een cardioloog van een
implantatiecentrum, maar het kan ook de
cardioloog zijn van het ziekenhuis, op wiens
indicatie bij u een ICD is geïmplanteerd en
bij wie u verder onder behandeling bent
gebleven.
Eisen waaraan dit Keuringsrapport
moet voldoen
Uit de verklaring moet minimaal blijken:
-
Waar en wanneer de
ICD, of, indien deze al één of meerdere
keren vervangen is, het meest recente
exemplaar is geïmplanteerd.
-
De reden van
implantatie.
-
(Indien van
toepassing) Op welke datum de laatste
shock heeft plaatsgevonden.
-
De termijn waarvoor
u geschikt wordt bevonden (maximaal 5
jaar).
Voor het afgeven van de verklaring kan uw
cardioloog gebruik maken van het uniforme
formulier Beoordeling inzake
geschiktheid om voor privé doeleinden een
motorrijtuig te besturen dat is
ontworpen door het CBR.
Formulier downloaden of aanvragen
Het formulier kunt u downloaden als Word-
of als PDF-bestand. Voor het PDF-bestand
hebt u
Acrobat Reader nodig.
Download hier het formulier als Word-bestand
Download hier het formulier als PDF-bestand
Opmerking:
uw cardioloog behoudt zich te allen tijde
het recht voor de keuring van eigen
patiënten te weigeren (zie verder).
Verstrekt uw cardioloog u wel een
keuringsrapport, dan stuurt u dit, samen met
de Eigen verklaring,
op naar het regiokantoor van het CBR,
waaronder uw gemeente valt, hetgeen de
procedure aanmerkelijk versnelt. Wil uw
cardioloog alleen een verklaring afgeven op
verzoek van het CBR, dan vermeldt u dit op
de Eigen verklaring
onder opgave van zijn naam en adres. Het CBR
zal uw cardioloog vervolgens schriftelijk
benaderen.
Beschikt u niet over een rapport van uw
cardioloog, dan stuurt u alleen de
Eigen verklaring op met de
mededeling dat uw cardioloog geen verklaring
wil afgeven. Het CBR wijst dan voor u een
andere keuringsarts aan.
Opmerking:
Omdat het meesturen van een uittreksel uit
het persoonsregister ( het zogenaamde
GBA-document) sinds 1 oktober 2006 niet meer
verplicht is, verzoekt het CBR u een copie
van een identiteitsbewijs mee te zenden ter
controle van uw gegevens. Het verzoek
daartoe treft u aan op de (nieuwe) Eigen
verklaring.
Enkele weken nadat het CBR alle papieren
heeft ontvangen, krijgt u van het CBR een
besluit over uw geschiktheid voor het
rijbewijs waarna u op het gemeentehuis uw
nieuwe rijbewijs kunt aanvragen. De termijn
waarvoor het rijbewijs geldig zal zijn en de
beperkende code 100 (alleen tijdens privé
gebruik) zijn door het CBR reeds doorgegeven
aan de computer van de Rijksdienst
Wegverkeer te Veendam. Die op haar beurt
geeft aan de gemeente door wat voor soort
rijbewijs aan u kan worden uitgereikt. Het
rijbewijs wordt niet meer door de gemeente
gemaakt maar op een centrale plek. Dat
betekent dat tussen de aanvraag van uw
rijbewijs en de afgifte ervan, net als bij
het paspoort, voortaan vijf werkdagen
liggen. Op dit nieuwe rijbewijs dat de vorm
heeft van een creditcard, treft u naast de
bekende categorieën A, B, en B+E ook de
categorie AM aan. Dat houdt in dat u met dit
rijbewijs ook bevoegd bent voor het besturen
van een bromfiets, snorfiets of brommobiel.
B. Het aanvragen van een rijbewijs
voor beperkt beroepsmatig gebruik (code 101)
Wenst u uw rijbewijs ook beroepsmatig te
gebruiken onder inachtneming van de
beperkingen zoals die in artikel 6.7.4
laatste alinea zijn omschreven, dan dient u
dit - met vermelding van naam en adres van
uw cardioloog - rechtstreeks kenbaar te
maken aan het Hoofd Medische
Zaken van het CBR te Rijswijk, Postbus 3014,
2280 GA Rijswijk.
Het verzoek, dat u aan het
hoofd medische zaken richt, dient vergezeld
te gaan van de volgende formulieren:
-
Een
zogenaamde Eigen verklaring (voor het
invullen van de Eigen verklaring zie
onder A).
-
Een
werkgeversverklaring, waaruit blijkt dat
u voldoet aan de voorwaarden, die worden
gesteld in de laatste alinea van artikel
6.7.4.
Formulier
downloaden of aanvragen
Download hier het formulier als Word-bestand
Download hier het formulier als PDF-bestand
Het keuringsrapport van uw cardioloog
hebt u in dit
geval niet
nodig, omdat het hoofd medische zaken zelf
uw cardioloog benadert met het verzoek,
advies uit te brengen over uw aanvraag. Is
het advies van uw cardioloog positief, dan
ontvangt u van het CBR een
Verklaring van geschiktheid voor een
beperkte termijn,
waarmee u op het gemeentehuis uw nieuwe
rijbewijs kunt afhalen, met daarop code 101:
tijdens privé gebruik, en tijdens
beroepsmatig gebruik, niet zijnde vervoer
van personen of het onder toezicht doen
besturen van derden, voor maximaal vier uren
per dag.
C. Overgangssituatie!
Bent u reeds
in het bezit van een rijbewijs met daarop
code 100, dat is afgegeven vóór de
herziening van de Regeling eisen
geschiktheid op 15 juni 2004, en wilt u uw
rijbewijs ook beroepsmatig gebruiken, dan
bent u helaas verplicht een nieuw
rijbewijs
aan te vragen, met daarop de beperkende code
101 en te handelen zoals
is omschreven
onder B.
Op deze regel is één uitzondering:
Is code 100 minder dan vier weken geleden
opgelegd, dan kunt u gebruik maken van uw
recht op herkeuring en een verzoek daartoe -
met vermelding van naam en adres van uw
cardioloog - richten aan het hoofd medische
zaken van het CBR te Rijswijk. Deze benadert
dan zelf uw cardioloog.
Zowel code 100 als code 101 zijn
coderingen, die niet zijn afgesproken in
Europees verband, maar alleen gelden voor
Nederland. Het CBR adviseert u daarom, de
papieren, waarin de codes worden uitgelegd,
te bewaren bij uw rijbewijs voor het geval u
naar de betekenis ervan wordt gevraagd.
Is de toegekende termijn verstreken dan
herhaalt zich de procedure. Het is
verstandig, om daar ruimschoots de tijd voor
te nemen.
D. En… als u geen auto mag rijden,
wat dan?
Als uw cardioloog en/of het CBR u medisch
niet geschikt vinden voor het besturen van
een auto, zou u, in overleg met uw
cardioloog, kunnen bekijken of het mogelijk
is van een brommobiel gebruik te maken.
Hiervoor heeft u vanaf 1 oktober 2006 nodig
(evenals voor het besturen van een bromfiets
of een snorfiets):
of een
creditcardmodel rijbewijs (afgegeven na 1
oktober 2006) voor de categorie AM
of een geldig
Nederlands rijbewijs (afgegeven voor 1
oktober 2006) voor de categorie A of B
of een
bromfietsrijbewijs voor de categorie AM (zie
ook de overgangsregeling hieronder).
Indien u niet in het bezit bent/was van
een geldig of ongeldig rijbewijs dient u een
theorie-examen af te leggen. Als u daarvoor
bent geslaagd kunt u in de gemeente waar u
woonachtig bent een rijbewijs aanvragen voor
de categorie AM. De verwachting is dat er
vanaf 2008 voor de categorie AM ook een
praktijkexamen moet worden afgelegd.
Als u voor een kortere of langere tijd
geen gebruik mag maken van uw auto omdat uw
ICD shocktherapie heeft afgegeven, kunt u op
grond van uw rijbewijs A of B van voor 1
oktober 2006 een bromfiets blijven besturen
Voor het besturen van een bromfiets gelden
namelijk wel eisen voor theoretische en
praktische rijvaardigheid maar niet voor de
medische geschiktheid. Indien u in het bezit
bent van een creditcardmodel rijbewijs dat
is afgegeven na 1 oktober 2006 staat de
categorie AM daarop reeds vermeld.
Is
uw rijbewijs door het CBR ongeldig verklaard
of krijgt u geen nieuwe verklaring van
(medische)geschiktheid, dan kunt u in de
gemeente waar u woonachtig bent een nieuw
rijbewijs voor de categorie AM aanvragen.
Dat is eveneens van toepassing als u nog in
het bezit bent van een ongeldig Nederlands
rijbewijs (dat zijn geldigheid heeft
verloren na 30 juni 1985) en u niet meer
geschikt wordt bevonden om motorrijtuigen te
besturen
Overgangsregeling
Na 1 oktober 2006 mag men tot 1 oktober
2009 een bromfiets blijven besturen met een
geldig bromfietscertificaat. Tot die datum
kunnen deze certificaten bij de gemeente
worden omgeruild voor een rijbewijs AM. Dit
is echter alleen noodzakelijk als men niet
in het bezit is van een rijbewijs geldig
voor de categorie A of B
Tevens mag men bromfietsen blijven
besturen met een geldig rijbewijs afgegeven
voor 1 oktober 2006 (dus zonder de categorie
AM).